1979 Sovyet işgalinden bu yana Afgan mülteci sorunu hep oldu.

2017’de 45 bin mülteci vardı. 2018’de 100 bin oldu. 2019’da 200 bin oldu. Çok hızlı artış oldu. ABD İran’a ambargo koyunca İran ekonomik krize girdi ve mülteciler İran’dan Türkiye’ye yöneldi.

El-cezire haberine göre Afganistan’da ABD ve AB vizesine başvurularda büyük artış var. En az on kat artmış başvurular. On binlerce kişi elçilikler önünde kuyruk olmuş durumda.

Neden böyle oldu sorunun cevabına gelelim şimdi. Afganistan’da ABD ve batılı şirketler var. Onlara çalışan Afganlar var. ABD çekilince Taliban bu Afganları kafire hizmet etti diyerek katlediyor. Katli vaciptir diyor. Ve şimdi ABD çok hızlı bir şekilde Afganistan’dan çekilmeye başladı. Taliban’da hızla onların çıktığı yerlere yerleşiyor. Batılı şirketlere çalışan Afganlar canlarını kurtarmak için bir an önce ülkeden kaçmak istiyor.

Bu insanlara sözleşme zamanında sözler verilmişti. Biz gidersek size kolay vize vereceğiz diye.

Ülkeden kaçan Afganlar İran’a geçiyor. İran’da kriz olduğu için aç kalıyorlar. Bir an önce Türkiye’ye geçmeye çalışıyorlar. Türkiye’den de batıya doğru devam etmek istiyorlar. Bulgarlar sınırı çok iyi tuttuğu için oraya geçemeyenler Yunanistan’a yöneliyor. Yunanlılarda uyandı sınırı sıkı sıkı korumaya çalışıyorlar.

Türkiye ile AB bu konuda pazarlıktalar şimdi.

ABD ile Türkiye anlaştı. Kabil havaalanını koruyacak olan Türkiye, ABD’nin kolay vize sözü verdiği Afgan mültecileri kabul ediyor ve onları ABD veya AB’ye ulaştırmaya çalışıyor. AB ise buna direniyor ve pazarlık devam ediyor.

Mülteciler Türkiyeli işverenler için ucuz iş gücü. O yüzden burda kalanlarda az değil.

Mülteci sorunu bitirmenin yolu Taliban’ı bitirmek. O da şimdilik imkansız.