Yeniçeri
Osmanlı Devletinde askeri bir sınıf.
Padişahı, sarayı ve başkenti koruyan devşirme askerler.
Yeniçerinin ne olduğunu az çok herkes bilir. Yeniçeri ocağının kaldırılması ise her zaman tartışma konusu olmuştur.
Yeniçeri ıslahata yeniliğe karşı mıydı? Yeniçeri yenilikçi olsaydı Osmanlı daha uzun yıllar yaşayabilir miydi? Yeniçeri isyanları devleti bitirdi mi? Yeniçeriler isyancı olmasa Osmanlının sonu nasıl olurdu? Sorular, sorular…
yeniçeri isyanları dini karakterli değil, ekonomik ve siyasidir.
Yeniçeri devleti yıkmak veya rejimi değiştirmek için isyan etmemiştir.
Devlet adamlarına yani şahıslara karşı isyan etmiştir. Ve bu isyanlar büyük oranda devlet adamlarının kışkırtması veya isteği sonucu olmuştur ( özellikle ulema ).
Aslında yeniçeri anamuhalefet görevi yapıyordu.
Yeniçeri halkın sesi, o yüzden halk siyasetten uzak duruyor.
Yeniçeri yeniliğe karşı değil ve ulemada gerici değildi. Sorun iktidar sorunu idi. Yeniliği kim yapacak? Yenilik eski kurumlarla mı yapılacak, yeni kurumlarla mı?
Örneğin; 1703 yılında bir yeniçeri zabiti olan Çalık Ahmet, cumhur devleti ve tecemmu hükümetinden bahsediyordu. Seçim olsun ülkeyi halkın seçtikleri yönetsin.
Yeniçeri kaldırılınca (Vakayı Hayriye 1826) eski ile yeninin uzlaşması toplumsal uzlaşı ortadan kalkmış oldu.
Japon yenileşmesinde (meiji restorasyonu), samuray tasfiye edilmemiştir. Honda-Toyota Samuray klanı ismidir.
Yeniçeri ile birlikte Bektaşi tekkeleri de ortadan kaldırıldı. Maneviyat ordudan uzaklaşmaya başladı. Savaşta maneviyat olmazsa başarı zordur.
Mareşal Fevzi Çakmak, yeniçerinin kaldırılmasının yanlış olduğunu söylüyor.
Cemil Meriç, ”Devleti Aliyye, temel direklerinden biri olan yeniçerileri imha etmek suretiyle kendi ölümünü hazırlamış oldu…
Osmanlı; 1- ulema 2-ordu 3-padişahtan teşekkül eder.
Ordu yıkılınca muvazene bozuldu. Hulasa olarak diyebiliriz ki İslam’ın mukavemet kaleleri yeniçeri ile beraber yıkılmıştır.”
Reha Çamuroğlu ” yeniçerinin kaldırılması vakayı Hayriye değil vakayı şerriyedir. Yeniçeriden sonra tek zafer 1897 domeke savaşıdır.”
İlker başbuğ, Yeniçeri kaldırılınca mülkiye ön plana çıktı. Bunların içine Batılılar sızdı. Orduda darbeler dönemi başladı. Yeniçeri yerine gizli örgütler etkili olmaya başladı.
Bunların yanında yeniçerinin kaldırılmasının iyi olduğunu savunanlarda yok değil. Örneğin Necip Fazıl bu sınıftan.
Yeniçerinin kaldırılmasıyla ordu ve siyaset ayrıldı
Kısacası tarihe tek taraflı bakmamak lazım…
Benzer Yazılar
-
Dünya SİHA ihracat pazarının lideri 2025’te de Baykar oldu
-
Bakan Bayraktar duyurdu: Azerbaycan ile 33 milyar metreküplük doğalgaz anlaşması yapıldı
-
Bakan Bayraktar: “Doğudan batıya ‘yeşil enerji hattı’ çalışmaları başlıyor”
-
SON PİŞMANLIK FAYDA ETMEZ DOSTLARIM…
-
Bakan Kacır: “Türkiye ile Afrika arasındaki karşılıklı ticaretin hacmi 36 milyar doların üzerine çıktı”
-
Bakan Bolat: “Afrika’yla 50 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyoruz”
-
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Hamas ile İsrail arasında varılan mutabakatın kalıcı olması için yoğun çaba içerisindeyiz”
-
SEÇİMDEN ÖNCE SEÇİMİ ALMAK!
-
Gençler için uluslararası bilim ortaklığı
-
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Türkiye, barış masalarının aranan aktörü haline geliyor”
-
Sabiha Gökçen Havalimanı’nda 7 rekor birden kırıldı
-
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Netanyahu ve katliam şebekesi, barbarlıkta Hitleri çoktan geride bıraktı”


